लक्ष्य जति उच्च भए पनि बाटो सदैव पैताला मुनि नै हुन्छ
गणेश जी
मेरो हजुरबुबा चन्द्रलाई एकपटक कसैले सोध्यो,
"बुबा, तपाईं दिनरात सेवामा लाग्नुहुन्छ, के कहिल्यै थाक्नुहुन्न?"
उहाँले तत्काल जवाफ दिनुभएन। उहाँ बसिरहेको ठाउँबाट उठ्नुभयो, आफ्नो जुत्ताको डोरी बाँध्नुभयो, अनि अगाडि बढ्नुभयो।
त्यो मानिसले फेरि सोध्यो,
"बुबा, जवाफ त दिनुस् न।"
हजुरबुबाले मुस्कुराउँदै भन्नुभयो,
"मैले जवाफ दिइसकेँ। म जुत्ता बाँधेर उठेँ। त्यही नै जवाफ हो।"
म त्यो दृश्य आजसम्म बिर्सिन सक्दिनँ।
हजुरबुबाको जीवनमा कुनै ठूलो भाषण थिएन, कुनै महत्त्वाकांक्षी योजनाको घोषणा थिएन। उहाँले आफ्नो जीवनलाई कामबाट चिनाउनुभयो। उहाँ बिरामीको घरमा जानुहुन्थ्यो, अनाथ बालबालिकालाई पढाउनुहुन्थ्यो, रातको अँध्यारोमा बत्ती बोकेर कसैलाई घर पुर्याउनुहुन्थ्यो।
कसैले उहाँलाई सोध्थे,
"यति सानो काम गरेर के हुन्छ?"
उहाँ भन्नुहुन्थ्यो,
"सानो कामबाटै ठूलो यात्रा सुरु हुन्छ।"
त्यही नै हो—
लक्ष्य जति उच्च भए पनि बाटो सदैव पैताला मुनि नै हुन्छ।
ठूलो सपना र सानो सुरुवात
हामी सबैले कुनै न कुनै बेला आकाश छुने सपना देखेका हुन्छौँ।
कोही लेखक बन्न चाहन्छ, कोही डाक्टर, कोही आफ्नो गाउँमा एउटा स्कुल खोल्न चाहन्छ।
तर सपना देखेको बिहानै हामी के गर्छौं?
कहिलेकाहीँ हामी फेसबुक खोल्छौँ। अरूको सफलताको तस्बिर हेर्छौँ। अनि आफ्नै ठाउँमा बसेर सोच्छौँ,
"म कहिल्यै यसो गर्न सक्दिनँ।"
किन?
किनकि हामीले बाटो हेर्न छोडिसकेका हुन्छौँ। हामीले हेर्छौँ—लक्ष्य। त्यो टाकुरा। त्यो चुचुरो।
र हामीलाई लाग्छ, त्यहाँ पुग्नु असम्भव छ।
तर हजुरबुबाले मलाई सिकाउनुभएको थियो—
"टाकुरा हेर्ने होइन, आफ्नो खुट्टा हेर्ने। आजको एउटा पाइला। भोलिको अर्को। पर्सिको अर्को।"
लेखनको पहिलो पाइला
मलाई सम्झना छ, मैले पहिलो पटक लेख्न सुरु गर्दा मेरो हात कामिरहेको थियो।
मैले सोचेँ,
"म लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा बन्नुपर्छ। मैले 'मुनामदन' जस्तो महाकाव्य लेख्नुपर्छ।"
मैले कागजमा लेखेँ। पढेँ। फोडिएर फालेँ। फेरि लेखेँ। फेरि फालेँ।
एक हप्तासम्म मैले एउटै वाक्य लेखेँ र फालेँ।
त्यसपछि हजुरबुबाले मलाई भन्नुभएको थियो,
"छोरो, देवकोटाले पनि पहिलो पंक्ति लेख्दा तिमीजस्तै प्रयास गरेका होलान्। कलम चलाउने यात्रा एउटा पहिलो पंक्तिबाटै सुरु हुन्छ। त्यसपछि अर्को पंक्ति। अनि अर्को।"
त्यो कुरा मेरो मनमा बस्यो।
मैले बुझेँ—ठूलो सिर्जना पनि एउटा सानो सुरुवातबाटै जन्मिन्छ।
लक्ष्य ठूलो होस्, तर पाइला नरोकिनोस्
लक्ष्य उच्च राख्नु खराब होइन।
तर लक्ष्य मात्र हेरेर बस्नु, त्योभन्दा खतरनाक हुन्छ।
किनकि कहिलेकाहीँ लक्ष्यले हामीलाई डर देखाउँछ। हामीलाई लाग्छ,
"म सानो छु, मेरो सपना धेरै ठूलो छ।"
तर हामी बिर्सन्छौँ—
ठूलो लक्ष्य पनि कुनै न कुनै दिन एउटा सानो सुरुवात थियो। एउटा पाइला। एउटा निर्णय। एउटा बिहानको उठाइ।
मेरो गाउँमा एउटा किसान हुनुहुन्थ्यो।
उहाँले भन्नुहुन्थ्यो,
"मैले यो बगैंचा बनाउन तीस वर्ष लगाएँ।"
कसैले सोध्यो,
"तीस वर्ष? कसरी?"
उहाँले भन्नुभयो,
"हरेक बिहान एउटा बोट रोपेँ। कहिलेकाहीँ दुई। कहिलेकाहीँ एउटै। तर रोपेँ।"
यही नै हो पैताला मुनिको बाटो।
यो भनेको आज गर्न सकिने कामलाई भोलि सार्नु होइन।
यो भनेको ठूलो सपना देख्नु, तर सानो सुरुवात गर्नु हो।
यो भनेको आफूलाई अरूसँग तुलना गर्नु होइन, आफूभन्दा अघिल्लो दिनको आफूसँग तुलना गर्नु हो।
सफलताको वास्तविक बाटो
हामी सबैले एउटा गल्ती गर्छौँ—हामीलाई लाग्छ, सफलता भनेको एउटा ठूलो दिन हो।
एउटा ठूलो घोषणा।
एउटा ठूलो विजय।
तर वास्तविकता के हो भने,
सफलता भनेको सयौँ साना दिनहरूको जमघट हो। सयौँ साना निर्णयहरूको संग्रह हो।
आज पढेको एउटा पृष्ठ।
आज लेखेको एउटा वाक्य।
आज गरिएको एउटा असल काम।
यिनै साना कदमहरूले भविष्यको बाटो बनाउँछन्।
हजुरबुबाको जीवनबाट सिकेको कुरा
हजुरबुबा चन्द्र कहिल्यै चर्चामा आउनुभएन। उहाँले कहिल्यै पुरस्कार पाउनुभएन।
तर उहाँको जीवनले धेरै मनमा एउटा छाप छोड्यो।
उहाँले कसैको ओछ्यानमा पानी खुवाउनुभयो। कसैको अँध्यारो बाटोमा बत्ती बन्नुभयो। कसैको जीवनमा एउटा शब्दले आशा जगाउनुभयो।
उहाँको लक्ष्य आकाशसम्म थिएन, तर उहाँको पाइला कहिल्यै रोकिएन।
त्यसैले म भन्छु—
तपाईंको लक्ष्य जति उच्च भए पनि डराउनुस् मत।
आज तपाईंले गर्नुपर्ने काम केवल एउटा हो—
आफ्नो जुत्ताको डोरी बाँध्नुस्।
उठ्नुस्।
र एउटा पाइला अगाडि बढाउनुस्।
किनकि—
त्यो पाइला नै बाटो हो। र बाटो सदैव पैताला मुनि नै हुन्छ।
आत्मीय निष्कर्ष
जीवनमा सबै कुरा एकैपटक प्राप्त हुँदैन।
ठूला सपना देख्नु राम्रो हो, तर ती सपनातर्फ जाने साना कदमहरूलाई कहिल्यै सानो नठान्नुहोस्।
एउटा राम्रो सोच, एउटा सानो प्रयास र एउटा इमानदार पाइला नै कुनै दिन ठूलो यात्राको आधार बन्न सक्छ।
शब्द होस् वा कर्म, हरेक महान् यात्रा एउटा सानो सुरुवातबाटै सुरु हुन्छ।
गणेश जी — जहाँ शब्द सेवा हुन्छ, र सेवा नै साहित्य हुन्छ।
0 Comments