भित्री पीडा पहिचानको महत्त्व
तिमीले यो विषय छानेको देख्दा मलाई लाग्यो—तिमी आफैं पनि कहिलेकाहीँ आफ्नो छातीभित्र बसेको त्यो अनौठो भारीलाई महसुस गर्छौ होला, तर त्यसलाई नाम दिन सक्दैनौ। त्यो कसैले दिएको होइन, कसैले लगाइदिएको पनि होइन। त्यो आफैंभित्रबाट उठ्छ, आफैंभित्रै हराउँछ। र हामी त्यसैलाई बिर्सिदिन्छौँ—किनकि बुझ्न गाह्रो छ।
मलाई लाग्छ, मानिसले गर्ने सबैभन्दा ठूलो गल्ती भनेकै आफ्नै पीडालाई चिन्न छोड्नु हो।
हामी आफ्नै पीडाबाट किन टाढिन्छौँ?
हामी दिनभरि संसारसँग लड्छौँ। बिहान उठ्नेबित्तिकै फोनको स्क्रिनमा आँखा गाड्छौँ। कसैको सन्देशको जवाफ दिन्छौँ, कसैको काम टार्छौँ, कसैको अनुहार हेरेर मुस्कुराउँछौँ—मुस्कुराउनैपर्छ भन्ने सोचेर।
बेलुका ओछ्यानमा पुग्दासम्म शरीर थाकेको हुन्छ, तर मन अझै कतै दौडिरहेको हुन्छ। त्यही बेला छातीभित्र एउटा सानो आवाज उठ्छ। तर त्यसलाई सुन्नैपर्छ भन्ने हामीलाई लाग्दैन। हामी भन्छौँ, "अँ, थकान हो। सुतिहाले हुन्छ।"
तर भोलिपल्ट फेरि उही।
त्यो आवाज के हो?
त्यो पीडा हो। त्यो आफ्नै हो। र हामी त्यसलाई चिन्न डराउँछौँ।
पीडालाई चिन्न किन गाह्रो हुन्छ?
किनकि पीडालाई चिन्नु भनेको आफूलाई भत्किएको देख्नु हो। आफू कमजोर छु भन्ने स्वीकार गर्नु हो। र हामीलाई लाग्छ—कमजोर देखिनु हुँदैन।
संसारले हामीलाई बलियो बन्न सिकाएको छ।
"नरोऊ।"
"नडराऊ।"
"सबै ठीक छ।"
"पुरुषले रुनु हुँदैन।"
"ठूलो मान्छेले यस्तो गर्नु हुँदैन।"
यी सबै वाक्यहरूले हाम्रो पीडालाई एउटा बन्द कोठाभित्र थुनेर राख्छन्। त्यस कोठाको साँचो हामी आफैंले हराइदिन्छौँ।
दबिएको पीडाले कसरी बोल्छ?
त्यसपछि के हुन्छ?
हामी आफ्नो पीडालाई चिन्न छोड्छौँ। त्यसलाई पहिचान गर्न सक्दैनौँ। हामीलाई लाग्छ—"म त ठीक छु।"
तर राति निद्रा लाग्दैन।
बिहान उठ्न मन लाग्दैन।
कसैको अगाडि बोल्दा घाँटी सुक्छ।
सानो कुरामा रिस उठ्छ।
र हामी भन्छौँ, "मूड खराब छ।"
होइन, मूड खराब होइन। त्यो पीडा हो, जसलाई तिमीले बोल्न दिएको छैन। त्यो तिमी हो, जसलाई तिमीले बिर्सिएका छौ।
एउटा सानो अनुभव
मेरो एउटा साथी छ। ऊ धेरै मेहनती। सबैले उसलाई मन पराउँछन्। बोल्दा मिठो, हँसिलो।
तर एक दिन राति मसँग फोनमा कुरा गर्दा उसले भन्यो,
"मलाई थाहा छैन, तर म किन कहिलेकाहीँ रुन मन लाग्छ? कुनै कारण नभएकै।"
मैले सोधेँ,
"तिमीलाई के दुःख लागिरहेको छ?"
उसले भन्यो,
"दुःख त केही छैन। सबै ठीक छ।"
त्यहीँ समस्या थियो।
सबै ठीक छ भन्ने ठान्नु नै कहिलेकाहीँ सबैभन्दा ठूलो समस्या बन्न सक्छ।
आफ्नो पीडालाई नाम दिन सिकौँ
हामीले आफ्नो पीडालाई चिन्नुपर्छ।
त्यसलाई नाम दिनुपर्छ।
"मलाई डर लागिरहेको छ।"
"म एक्लो महसुस गर्छु।"
"मलाई कसैले बुझ्दैन जस्तो लाग्छ।"
"म असफल भएको जस्तो लाग्छ।"
यी कुराहरू बोल्नुपर्छ। कसैलाई नभए पनि आफैंसँग।
ऐनामा हेर्दा आफ्नै आँखामा हेर्न सक्नुपर्छ। त्यो पीडाले पनि तिमीलाई केही भन्न खोजिरहेको हुन्छ।
त्यसलाई सुन।
पीडालाई चिन्नु कमजोरी होइन
मानिसहरूले सोच्छन्—पीडा भनेको कमजोरी हो।
तर मलाई लाग्छ,
पीडालाई चिन्नु नै सबैभन्दा ठूलो साहस हो।
किनकि त्यो आफ्नो अँध्यारो कोठामा एक्लै पस्नु हो। त्यहाँ कसैले साथ दिँदैन। तिमी आफैं हुन्छौ। र त्यहाँ तिमीले आफ्नै साथ दिनुपर्छ।
अर्को अनुभव
एकपटक एउटा बूढी आमाले मलाई भनेकी थिइन्,
"छोरो, मेरो जीवनमा धेरै दुःख आए। तर मैले कहिल्यै रोइन। अहिले बुढेसकालमा आँखाबाट आँसु आउँछ। तर मलाई थाहा हुँदैन किन।"
त्यो सुनेपछि मैले महसुस गरेँ—सायद उहाँले आफ्नो पीडालाई यति लामो समयसम्म दबाएर राख्नुभयो कि अहिले त्यो आफैं बाहिर निस्किन खोज्दै छ।
शरीरले बोल्न थालेको थियो, किनकि मनले बोल्न पाएको थिएन।
अब एकछिन आफ्नै मनसँग बसौँ
त्यसैले, यो लेख पढिराखेको तिमी—
एकपटक रोकिनु।
फोन तल राख्नु।
कोठाको बत्ती निभाउनु।
आफ्नो छातीमा हात राख्नु।
त्यहाँ के हलचल भइरहेको छ?
त्यो डर हो?
एक्लोपन हो?
अपेक्षा हो?
वा केही अरू नै?
त्यसलाई नाम दिनु।
त्यसलाई चिन्नु।
किनकि जसलाई तिमी चिन्दैनौ, त्यसले तिमीलाई नियन्त्रण गर्छ। र जसलाई तिमी चिन्छौ, त्यो तिम्रो साथी बन्छ।
पीडा पनि त्यही हो।
त्यो तिम्रो शत्रु होइन।
त्यो तिम्रो भित्री आवाज हो, जसले भनिरहेको हुन्छ—"मलाई केही चाहिएको छ। मलाई हेर।"
निष्कर्ष
त्यसैले हेर।
आफूलाई हेर।
किनकि संसारले तिमीलाई हेर्न सक्छ। तर तिमीभित्रको त्यो मान्छेलाई हेर्ने काम तिमी आफैंले गर्नुपर्छ।
र जब तिमीले त्यो गर्छौ, तब मात्र तिमी साँच्चै स्वतन्त्र हुन्छौ—पीडाबाट होइन, पीडालाई नचिनेको भयबाट।
सोच्न प्रेरित गर्ने अन्तिम सन्देश
आफ्नो पीडाबाट भाग्ने होइन, त्यसलाई चिन्ने साहस गर। कहिलेकाहीँ जीवन परिवर्तन गर्ने उत्तर बाहिर होइन, आफ्नै मौनभित्र लुकेको हुन्छ।
0 Comments